Lớp 12Tài Nguyên

Giải bài 2 trang 30 SGK Giải tích 12

Tìm các tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số:


LG a

Tìm các tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số:

Bạn đang xem: Giải bài 2 trang 30 SGK Giải tích 12

\(y=\dfrac{2-x}{9-x^2}\)

Phương pháp giải:

– Tìm tiệm cận ngang: 

 + Tính \(\mathop {\lim }\limits_{x \to  + \infty } f\left( x \right) ;\,\,\mathop {\lim }\limits_{x \to  – \infty } f\left( x \right) \)

 + Nếu \(\mathop {\lim }\limits_{x \to  + \infty } f\left( x \right) = {y_0}\) hoặc \(\mathop {\lim }\limits_{x \to  – \infty } f\left( x \right) = {y_0}\), ta kết luận: \(y=y_0\) là đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số \(y = f\left( x \right)\)

– Tìm tiệm cận đứng:

 + Tìm TXĐ

 + Tính \(\mathop {\lim } f\left( x \right)\) khi \(x \to {x_0} ^+\) và \(x \to {x_0} ^-\) với \( x_0\) là giá trị làm hàm số không xác định.

Nếu \(\begin{array}{l}\mathop {\lim }\limits_{x \to x_0^ + } f\left( x \right) = + \infty ;\,\,\mathop {\lim }\limits_{x \to x_0^ – } f\left( x \right) = – \infty \\\mathop {\lim }\limits_{x \to x_0^ + } f\left( x \right) = – \infty ;\,\,\mathop {\lim }\limits_{x \to x_0^ – } f\left( x \right) = + \infty \end{array}\)

Ta kết luận: Đường thẳng \(x=x_0\) là đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số \(y = f\left( x \right)\)

Lời giải chi tiết:

TXĐ: \(D = R\backslash \left\{ { \pm 3} \right\}\)

\(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow (-3)^+}\dfrac{2-x}{9-x^2}=+\infty\) nên đường thẳng \(x=-3\) là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

\(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow 3^+}\dfrac{2-x}{9-x^2}=+\infty\) nên đường thẳng \(x=3\) là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

\(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow +\infty }\dfrac{2-x}{9-x^2}=0\) nên đường thẳng: \(y = 0\) là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

LG b

\(y=\dfrac{x^2+x+1}{3-2x-5x^2}\)

Lời giải chi tiết:

TXĐ: \(D = R\backslash \left\{ { – 1;\dfrac{3}{5}} \right\}\)

\(\begin{array}{l} \mathop {\lim }\limits_{x \to {{\left( { – 1} \right)}^ + }} \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = + \infty ;\\\mathop {\lim }\limits_{x \to {{\left( { – 1} \right)}^ – }} \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = – \infty \\ \mathop {\lim }\limits_{x \to {{\left( {\dfrac{3}{5}} \right)}^ + }} \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = – \infty ;\\ \mathop {\lim }\limits_{x \to {{\left( {\dfrac{3}{5}} \right)}^ – }} \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = + \infty \end{array}\)

Nên đồ thị hàm số có hai tiệm cận đứng là các đường thẳng: \(x=-1;x=\dfrac{3}{5}\).

Vì: \(\mathop {\lim }\limits_{x \to – \infty } \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = – \dfrac{1}{5};\) \( \mathop {\lim }\limits_{x \to + \infty } \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = – \dfrac{1}{5}\)

Nên đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là đường thẳng \(y=-\dfrac{1}{5}\).

LG c

\(y=\dfrac{x^2-3x+2}{x+1}\)

Lời giải chi tiết:

TXĐ: \(D = R\backslash \left\{ { – 1} \right\}\)

\(\mathop {\lim }\limits_{x \to {{( – 1)}^ – }} \dfrac{{{x^2} – 3x + 2}}{{x + 1}} = – \infty ;\) \(\mathop {\lim }\limits_{x \to {{( – 1)}^ +}} \dfrac{{{x^2} – 3x + 2}}{{x + 1}} = + \infty\) nên đường thẳng \(x=-1\) là một tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

\(\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim}\dfrac{x^{2}-3x+2}{x+1}\)\(=\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim}\dfrac{x^2(1-\dfrac{3}{x}+\dfrac{2}{x^{2}})}{x(1+\dfrac{1}{x})}=-\infty\) và \(\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim}\dfrac{x^{2}-3x+2}{x+1}=+\infty\) nên đồ thị hàm số không có tiệm cận ngang.

LG d

\(y=\dfrac{\sqrt {x}+1}{\sqrt {x}-1}\)

Lời giải chi tiết:

Hàm số xác định khi: \(\left\{\begin{matrix} x\geq 0\\ \sqrt{x}-1\neq 0 \end{matrix}\right. \Leftrightarrow \left\{\begin{matrix} x\geq 0\\ x\neq 1 \end{matrix}\right.\)

\( \Rightarrow D = \left[ {0; + \infty } \right)\backslash \left\{ 1 \right\}\)

Vì \(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow 1^-}\dfrac{\sqrt{x}+1}{\sqrt{x}-1}=-\infty\) nên đường thẳng \(x = 1\) là một tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

Vì \(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow +\infty }\dfrac{\sqrt{x}+1}{\sqrt{x}-1}\)\(=\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow +\infty }\dfrac{\sqrt{x}(1+\dfrac{1}{\sqrt{x}})}{\sqrt{x}(1-\dfrac{1}{\sqrt{x}})}=1\) nên đường thẳng \(y = 1\) là một tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

Chú ý: Có thể sử dụng MTCT để tính toán các giới hạn.

Phòng GDĐT Thoại Sơn

Đăng bởi: Phòng GDDT Thoại Sơn

Chuyên mục: Tài Nguyên Học Tập

Xem thêm Giải bài 2 trang 30 SGK Giải tích 12

Tìm các tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số:


LG a

Tìm các tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số:

\(y=\dfrac{2-x}{9-x^2}\)

Phương pháp giải:

– Tìm tiệm cận ngang: 

 + Tính \(\mathop {\lim }\limits_{x \to  + \infty } f\left( x \right) ;\,\,\mathop {\lim }\limits_{x \to  – \infty } f\left( x \right) \)

 + Nếu \(\mathop {\lim }\limits_{x \to  + \infty } f\left( x \right) = {y_0}\) hoặc \(\mathop {\lim }\limits_{x \to  – \infty } f\left( x \right) = {y_0}\), ta kết luận: \(y=y_0\) là đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số \(y = f\left( x \right)\)

– Tìm tiệm cận đứng:

 + Tìm TXĐ

 + Tính \(\mathop {\lim } f\left( x \right)\) khi \(x \to {x_0} ^+\) và \(x \to {x_0} ^-\) với \( x_0\) là giá trị làm hàm số không xác định.

Nếu \(\begin{array}{l}\mathop {\lim }\limits_{x \to x_0^ + } f\left( x \right) = + \infty ;\,\,\mathop {\lim }\limits_{x \to x_0^ – } f\left( x \right) = – \infty \\\mathop {\lim }\limits_{x \to x_0^ + } f\left( x \right) = – \infty ;\,\,\mathop {\lim }\limits_{x \to x_0^ – } f\left( x \right) = + \infty \end{array}\)

Ta kết luận: Đường thẳng \(x=x_0\) là đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số \(y = f\left( x \right)\)

Lời giải chi tiết:

TXĐ: \(D = R\backslash \left\{ { \pm 3} \right\}\)

\(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow (-3)^+}\dfrac{2-x}{9-x^2}=+\infty\) nên đường thẳng \(x=-3\) là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

\(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow 3^+}\dfrac{2-x}{9-x^2}=+\infty\) nên đường thẳng \(x=3\) là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

\(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow +\infty }\dfrac{2-x}{9-x^2}=0\) nên đường thẳng: \(y = 0\) là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

LG b

\(y=\dfrac{x^2+x+1}{3-2x-5x^2}\)

Lời giải chi tiết:

TXĐ: \(D = R\backslash \left\{ { – 1;\dfrac{3}{5}} \right\}\)

\(\begin{array}{l} \mathop {\lim }\limits_{x \to {{\left( { – 1} \right)}^ + }} \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = + \infty ;\\\mathop {\lim }\limits_{x \to {{\left( { – 1} \right)}^ – }} \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = – \infty \\ \mathop {\lim }\limits_{x \to {{\left( {\dfrac{3}{5}} \right)}^ + }} \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = – \infty ;\\ \mathop {\lim }\limits_{x \to {{\left( {\dfrac{3}{5}} \right)}^ – }} \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = + \infty \end{array}\)

Nên đồ thị hàm số có hai tiệm cận đứng là các đường thẳng: \(x=-1;x=\dfrac{3}{5}\).

Vì: \(\mathop {\lim }\limits_{x \to – \infty } \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = – \dfrac{1}{5};\) \( \mathop {\lim }\limits_{x \to + \infty } \dfrac{{{x^2} + x + 1}}{{3 – 2x – 5{x^2}}} = – \dfrac{1}{5}\)

Nên đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là đường thẳng \(y=-\dfrac{1}{5}\).

LG c

\(y=\dfrac{x^2-3x+2}{x+1}\)

Lời giải chi tiết:

TXĐ: \(D = R\backslash \left\{ { – 1} \right\}\)

\(\mathop {\lim }\limits_{x \to {{( – 1)}^ – }} \dfrac{{{x^2} – 3x + 2}}{{x + 1}} = – \infty ;\) \(\mathop {\lim }\limits_{x \to {{( – 1)}^ +}} \dfrac{{{x^2} – 3x + 2}}{{x + 1}} = + \infty\) nên đường thẳng \(x=-1\) là một tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

\(\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim}\dfrac{x^{2}-3x+2}{x+1}\)\(=\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim}\dfrac{x^2(1-\dfrac{3}{x}+\dfrac{2}{x^{2}})}{x(1+\dfrac{1}{x})}=-\infty\) và \(\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim}\dfrac{x^{2}-3x+2}{x+1}=+\infty\) nên đồ thị hàm số không có tiệm cận ngang.

LG d

\(y=\dfrac{\sqrt {x}+1}{\sqrt {x}-1}\)

Lời giải chi tiết:

Hàm số xác định khi: \(\left\{\begin{matrix} x\geq 0\\ \sqrt{x}-1\neq 0 \end{matrix}\right. \Leftrightarrow \left\{\begin{matrix} x\geq 0\\ x\neq 1 \end{matrix}\right.\)

\( \Rightarrow D = \left[ {0; + \infty } \right)\backslash \left\{ 1 \right\}\)

Vì \(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow 1^-}\dfrac{\sqrt{x}+1}{\sqrt{x}-1}=-\infty\) nên đường thẳng \(x = 1\) là một tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

Vì \(\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow +\infty }\dfrac{\sqrt{x}+1}{\sqrt{x}-1}\)\(=\mathop {\lim }\limits_{x\rightarrow +\infty }\dfrac{\sqrt{x}(1+\dfrac{1}{\sqrt{x}})}{\sqrt{x}(1-\dfrac{1}{\sqrt{x}})}=1\) nên đường thẳng \(y = 1\) là một tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

Chú ý: Có thể sử dụng MTCT để tính toán các giới hạn.

Phòng GDĐT Thoại Sơn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Check Also
Close